(1) Magbigay ng pagsusulit gamit ang Mga Tanong sa Pagbabalik-Aral mula sa Aralin 3.

(2) Hilingan ang bawat mag-aaral na magbigay ng maikling buod ng kanilang pakikipag-usap para sa takdang aralin sa “Apologetics at ang Kamay” sa dulo ng Aralin 3.

(3) Isasaulo ng mga mag-aaral ang Genesis 2:1-3.

(4) Talakayin ang bawat tanong na may markang ►.

(5) Itanong ang bawat Tanong sa Pagbabalik-Aral sa panahon ng leksiyon at muli sa dulo ng klase.

Naglalakad si Jia sa parke nang Linggo nang hapon. Habang tinitingnan niya ang magagandang bulaklak, nagsimula  siyang purihin ang Manlilikha at iniisip niya ang kuwento ng paglikha sa Genesis.  Mayamaya, nakita niyang palapit sa kanya si Lee.

Tinawag siya ni Jia, “Lee, ang ganda ng parkeng ito, di ba? Sa palagay mo, paano kaya ito napunta dito?”

Tumawa si Lee. “Marahil naniniwala ka na ang iyong Dios na hindi nakikita ang gumawa ng lahat nang ito. Subali’t alam ko ang siyensiya; ang bawat tunay na siyentipiko ay nakaaalam na ang mundo ay nag-evolve sa loob ng bilyong taon.  Ang mga simpleng nilalang ay nagiging mas complex na nilalang.  Ang lahat ng kagandahang ito ay resulta ng pagkakataon sa loob ng bilyong bilang ng mga taon.

“Ang pagkakaiba natin, Jia, ay ito: ang iyong paniniwala sa paglikha ay batay sa bulag na pananampalataya; ang aking pagtitiwala sa ebolusyon ay batay sa katotohanan. Wala kang matutukoy kahit isang dakilang siyentipiko na naniniwala sa paglikha!”

Sinabi ni Jia, “Interesting ‘yan.  Kung gusto mo, magpalitan tayo ng hamon.  Sa susunod na Linggo ng hapon, magkita tayo uli dito sa parke. Sasagutin ko ang iyong hamon: ‘Bumanggit ng isang dakilang siyentipiko na naniniwala sa paglikha’  Subali’t kailangan mo ring sagutin ang aking hamon sa iyo: ‘Bigyan mo ako ng isang halimbawa ng isang bagay na walang buhay na nagbagong-anyo at naging isang buhay na nilalang.’ Sa palagay ko ang iyong paniniwala sa ebolusyon ay nakabatay sa ‘pananampalataya’ tulad lamang sa aking paniniwala sa paglikha! Mag-usap uli tayo sa Linggo.”

► Ano ang palagay mo tungkol sa pangungusap ni Jia?  Batay ba sa pananampalataya ang ebolusyon, o maaari itong patunayan ayon sa siyensiya? Gayun din ba ang paglikha?

Sa araling ito, pag-aaralan natin ang ebidensiya na tayo ay nilikha ng Dios. Kahanga-hanga kung paanong nagpapakahirap sa pagsisikap ang ilang tao upang ipagkaila ang ating Manlililkha. Maraming aklat na ang naisulat ng mga tao na nagnanais na ipagkaila na tayo ay nilikha ng Dios.

Sinasabi ng mga naniniwala sa ebolusyon na ang paglikha ay hindi tunay na siyensiya. Nangangatwiran sila na ang tunay na siyensiya ay hindi makapagsasabi ng supernatural na paliwanag para sa anumang bagay. Para sa kanila, ang lahat ng bagay ay dapat maipaliwanag ng natural na dahilan. Gayunman, ang mga sinasabi ng ebolusyon at paglikha ay dapat tanggapin gamit ang pananampalataya.  Kapwa sila “propositions ayon sa pananampalataya” Ano ang ibig sabihin nito?

Ang ebolusyon at paglikha ay kapwa hindi “mapatutunayan gamit ang siyensiya.”  Ang paglikha at ebolusyon ay kapwa nagsisikap na ipaliwanag ang isang bagay na nangyari sa nakalipas na panahon. Ito ay isang usaping pangkasaysayan, hindi usaping pansiyensiya.[1]

Walang sinumang nilalang na nabubuhay sa ngayon ang nakakita kung paano nabuo ang mundo.  Walang sinuman sa atin ang nakasaksi sa paglikha o ang ebolusyon ng tao.  Ang dapat nating gawin ay:

1. Pagtiwalaan ang ulat ng ibang tao tungkol sa simula ng sanlibutan o
2. Humanap ng mga clue sa mundo sa ating kapaligiran.

[1] Upang pagbalik-aralan ang paksang ito, tingnan ang Aralin 2 sa “Maling paniniwala tungkol sa Apologetics.”

Makatwiran lamang na kung nilikha tayo ng Dios na may kakayahang pag-isipan ang ating pinagmulan at layunin, sasabihin din niya ang tungkol sa paglikha.  Sa Biblia, inaangkin ng Dios na nilikha Niya ang mundo at lahat na narito sa loob ng anim na araw.  Sa mga susunod na aralin, pag-aaralan natin ang ebidensiya na ang Biblia ay isinulat ng Dios.  Kung makukumbinsi natin ang mga tao na ang Biblia ay nagmula sa Dios, mahihikayat din natin silang pagtiwalaan ang sinabi ng Dios sa kanyang Salita tungkol sa ating pinagmulan.

Ang mga Kristiyano na naniniwala sa paglikha ay nagsasabi na maaari nating pagtiwalaan ang pahayag ng Dios tungkol sa pinagmulan ng mundo. Naniniwala tayo na ang kanyang mga salita sa Genesis 1-2 ay ang tunay na kuwento tungkol sa paglikha. Mayroon tayong pananampalataya sa kuwento ng paglikha dahil mayroon tayong pananampalataya sa Dios at kinasihan niya ang Genesis.

Habang sinisikap nating kumbinsihin ang mga hindi Kristiyano tungkol sa katotohanan ng Biblia, kailangan din natin silang ituro sa mundo sa ating kapaligiran at tulungan silang makita na ang biblikal na kuwento ng pinagmulan ang nagbibigay ng pinakamabuting paliwanag para sa ating mundo. Hindi natin maaaring gamitin ang scientific method mismo upang alamin ang pangyayari sa kasaysayan ng paglikha dahil hindi natin makikita ang simula ng sanlibutan.  Gayunman, maipakikita natin sa mga tao kung paanong ang mga ebidensiya ayon sa siyensiya ay sumusuporta sa pananaw ng biblia tungkol sa paglikha.  

Ang isang detective ay tumitingin sa ebidensiya ng fingerprint sa isang lugar ng krimen upang alamin kung sinong tao ang nagsagawa ng pagpatay. Ang naiwang ebidensiya ay nagtuturo sa katotohanan.  Maaari tayong tumingin sa ebidensiyang pangsiyensiya tulad ng DNA upang ipakita na ang Dios, hindi panahon at pagkakataon, ang siyang nagsagawa ng paglikha. Matatagpuan natin ang fingerprint ng Dios sa lahat ng lugar sa sanlibutan.[1]

Isang paraan upang harapin ang ebidensiya mula sa sanlibutan sa paligid natin ay tingnan kung ano ang inaasahang makita ng mga evolutionist o creationist kung totoo ang kanilang pinaniniwalaan.

► Kung totoo ang ebolusyon, ano ang inaaasahan mong makita sa mundo sa ating kapaligiran?[2] Kung totoo ang paglikha, ano ang inaasahan mong makita sa mundo sa ating kapaligiran?[3]

Pagkatapos nating malaman kung ano ang inaasahan ng bawat teoriya, maaari nating itanong, “Ang mga nakikita ba natin sa ating kapaligiran ay tumutugma sa mga inaasahan ng ebolusyon/evolution o ng paglikha/creation? Aling paraan ang pinakatugma sa mga ebidensiya? Ang mga obserbasyon ba ng mga siyentipiko ay mas tumutugma sa evolution o sa creation?”

Kung pag-aaralan natin ang ebidensiya ng mundo sa ating kapaligiran, makikita natin na ang mundo ay tumutugma sa mga inaasahan ng paglikha, hindi ng ebolusyon.  Sa katotohanan, ang teoriya ng ebolusyon ay laban sa siyensiya.  Hindi ito umaayon sa mga ebidensiya ng mundo.

[1] Ang Sinasabi ng nga Siyentipiko Tungkol sa Dios
“Kung pag-aaralan mo ang siyensiya nang sapat na lalim at haba ng panahon, pipilitin ka nito na maniwala sa Dios.”
- Lord William Kelvin
“Kung walang ibang patunay, ang [disenyo ng ] hinlalaki lamang ay sapat na upang kumbinsihin ako na mayroong Dios.”
- Sir Isaac Newton
“Ang kaunting siyensiya ay maglalayo sa iyo sa Dios, subalit mas marami nito ang magdadala sa iyo sa Kanya.”
- Louis Pasteur

[2] Kabilang sa ilang wastong sagot: transitional forms sa record ng fossil, ebidensiya ng mutation na lumilikha ng bagong impormasyon, simplicity sa halip na complexity,  randomness  kung paano nag-ooperate ang mundo, atbp.

[3] Kabilang sa ilang wastong sagot: ebidensiya ng disenyo, limit sa variations sa loob ng mga klase ng halaman at hayop, ebidensiya ng distinct na klase ng fossil record, nakatakdang batas ng siyensiya na nagpapakita na ang sanlibutan ay inilagay sa kanyang lugar ng isang di-nagbabagong Master Designer, atbp.

Isang daang taon na ang nakalilipas, karamihan sa mga tao ay naniniwala na ang buhay ay maaaring bigla na lamang lumitaw mula sa isang bagay na walang buhay.  Iniisip nila na kung mag-iiwan ka ng isang kahon ng mga retaso sa isang sulok, sa sapat na haba ng panahon, maaari itong bigla na lamang maging mga daga—mula sa walang buhay na mga retaso.[1]

Si Louis Pasteur, isang kilalang siyentipiko at debotong Kristiyano rin, ay nagsagawa ng maraming eksperimento na nagpatunay sa batas ng biogenesis. Ang batas ng biogenesis ay nagsasabi na: ang buhay ay tanging sa buhay nagmumula.

Itinatanggi ng mga naniniwala sa ebolusyon ang basic na batas na ito ng siyensiya nang sabihin nila na ang buhay ay dapat magmula sa isang walang buhay kahit man lang minsan. Karamihan sa mga naniniwala sa ebolusyon ay nag-iisip na ang buhay ay bigla na lamang lumitaw mula sa sinaunang chemical compounds sa mundo. Kahit na nalalaman nila ang batas ng biogenesis, tumatanggi silang tanggapin na ang Dios ang lumikha ng buhay. Sa halip, ipinipilit nilang ang buhay ay nagmula sa matter na walang buhay.

Mga Tanong sa Pagbabalik-Aral

(1) Ano ang ibig sabihin kung sasabihing ang ebolusyon at paglikha ay kapwa “proposisyon ayon sa pananampalataya”?

(2) Ano ang itinuturo ng batas ng biogenesis?

[1] “Spontaneous generation” ay nangangahulugan na lumilitaw ang buhay mula sa matter na walang buhay.

Pinag-aralan natin ang mga Batas ng Termodinamiks sa Aralin 3, subali’t pagbalik-aralan natin ang mga ito.

► Ano ang Unang Batas ng Termodinamiks?[1]                 

Ang Unang Batas ng Termodinamiks ay nagsasabi na ang bagay/enerhiya ay hindi maaaring likhain o sirain.  Ang mga umiiral na bagay ay dapat may pinagmulan; hindi nito kayang likhain ang kanyang sarili.  Ang ibig sabihin, ang bagay at enerhiya ay nilikha ng isang puwersa mula sa labas, ang Dios.  Ang bagong bagay at enerhiya ay hindi maaaring lumitaw mula sa wala.

► Ano ang Ikalawang Batas ng Termodinamiks?[2]

Ang Ikalawang Batas ng Termodinamiks ay nagsasabi na ang dami ng enerhiyang maaaring magamit sa sanlibutan ay unti-unting nauubos. Ito ay nagbabago mula sa enerhiyang magagamit at nagiging enerhiyang hindi magagamit. Halimbawa, ang sikat ng araw ay nalikha ng napakalakas na enerhiya mula sa araw; subali’t ang karamihan sa enerhiyang iyon ay tumatapon lamang sa kalawakan, at maging ang nakararating sa mundo ay halos hindi naman natitipid upang magamit.  Ang enerhiyang hindi nagagamit sa sanlibutan ay tinatawag na “entropy.”

Kapag pinagsama, ang dalawang batas na ito ay nagsasabi na mayroon lamang nakatakdang damit ng bagay/enerhiya sa sanlibutan at ito ay unti-unting nagiging walang silbi.  Ang sanlibutan ay unti-unting “nauubos”.  Kaya’t paano ito sumasalungat sa ebolusyon?

Ang mga atheist na naniniwala sa ebolusyon ay dapat magsabi na (1) ang bagay/enerhiya ay nagmula sa wala o (2) ang bagay/enerhiya ay habang panahong umiiral. Ang unang pagpipilian ay sumasalungat sa Unang Batas ng Termodinamiks (ang bagay ay hindi maaaring magmula sa wala).

Ang ikalawang pagpipilian ay sumasalungat sa Ikalawang Batas ng Termodynamics.  Kung ang sanlibutan ay umiiral na mula pa sa simula na may taglay na takdang dami ng enerhiya, at unti-unti ang enerhiyang ito ay nagiging hindi magagamit na enerhiya, dapat sa kasalukuyan ang sanlibutan ay lubos nang “naubos” at tayo’y dapat wala na rito! Hindi nagiging maka-siyentipiko ang mga naniniwala sa ebolusyon kapag sinasalungat nila ang mga batas ng thermodynamics.

[1] Ang tamang sagot ay:  Ang Unang Batas ng Thermodynamics  ay nagsasabi na ang  matter/enerhiya ay hindi maaaring likhain o sirain..

[2] Ang tamang sagot ay: Ang Ikalawang Batas ng  Thermodynamics ay nagsasabi na ang enerhiyang magagamit sa sanlibutan ay unti unting nagiging enerhiyang hindi magagamit.

Ayon sa teoriya ng ebolusyon, ang mga modernong anyo ng mga hayop ay unti-unting nabuo mula sa mas simpleng mga anyo, nagsisimula sa isang cell.  Kung ito ay totoo, dapat tayong makakita ng maraming transitional forms (anyo ng pagbabagong-anyo) mula sa simpleng anyo patungo sa mas komplikadong anyo) sa mga record ng fossil.  Subalit sa mahigit sa 150 taon ng paghuhukay, mas kaunti pa ang mga halimbawa ng malinaw na pagbabagong-anyo kaysa sa panahon ni Darwin.

May mga naniniwala sa ebolusyon, tulad ni Stephen J. Gould, na umamin na bihira lamang ang halimbawa ng pagbabagong-anyo; subalit ipinapaliwanag nila ang kawalang ito sa pagsasabing ang kasaysayan ng mundo ay maaaring hatiin sa mas maiikling panahon, o mas dynamic na mga panahon kung saan naganap ang ebolusyon, at sa mas matagal, mas stable na panahon kung saan natagpuan natin ang karamihan sa mga fossils. Ayon kay Gould, ang mga panahon kung kailan nabuhay ang mga anyong nagbabago ay lubhang maikli kung kaya’t wala tayong mga fossils mula sa panahong iyon.

Gayunman, ang pangangatwirang ito ay hindi nakabatay sa anumang ebidensiya.  Sa halip, ito ay isa lamang pagdadahilan para sa kawalan ng ebidensiya.  Ang kawalan ng fossil sa pagbabagong-anyo ay sumasalungat sa mga inaasahan ng ebolusyon.  Ang sagot ni Gould ay hindi nagbibigay ng sapat na paliwanag para sa kawalan ng halimbawa  ng pagbabagong-anyo.  Sa paghahambing, inaasahan ng mga naniniwala sa paglikha na dapat mayroong tiyak na organismo batay sa bawat araw ng paglikha, at hindi nangangailangan ng pagbabagong-anyo.

► Basahin ang Genesis 1 at ilista kung ano ang nilikha ng Dios sa bawat araw sa linggo ng paglikha.

Kaya’t ano nga ang natatagpuan natin sa record ng fossil?  Natatagpuan natin ang tiyak na mga klase ng halaman at mga hayop.  Ang record ng mga fossil ay nagsasabi na ang paglikha ayon sa Biblia ay higit na makatwiran kaysa sa ebolusyon.

► Kung mayroon lamang dalawang aso sa arko ni Noa, bakit mayroon tayong iba’t-ibang klase ng aso sa ngayon?

Maraming naniniwala sa ebolusyon ang nangangatwiran na ang mga pagkakaiba-iba sa mga hayop, tulad ng iba’t-ibang uri ng aso, ay patunay na nangyari ang ebolusyon sa pamamagitan ng natural na pagpili.  Sinasabi nila na ang genetic mutations ay nagbubunga ng bagong uri ng halaman at hayop.

Gayunman, ang karamihan sa mga pagbabago na nakikita natin sa mga hayop ay dahil sa genetic information na nanduon na sa simula pa sa kanilang DNA. Tingnan ang iba’t-ibang uri ng mga aso, halimbawa. Ang mga pagkakaiba ba sa pagitan ng mga beagles at bulldog ay dahil sa resulta ng genetic mutation?  Hindi.  Ang Batas sa Genetics ni Mendel ay nagpapaliwanag na ang iba’t-ibang kumbinasyon ng genes ay nagbubunga ng iba’t-ibang katangian sa mga supling. Ang isang cocker spaniel ay hindi gaanong naiiba sa isang collie dahil sa mutation, kundi dahil may isang bahagi ng populasyon ng mga aso ang nahiwalay sa iba at nag-interbred.  Ang genes ng cocker spaniel ay bahagi na ng gene pool ng mga aso.  Bagaman ang mutation ay maaaring magkaroon ng epekto sa populasyon, ang karamihan sa mga katangian na nakikita natin sa iba’t-ibang uri ng mga aso ay resulta ng breeding.

Limitado lamang ang nagiging pagbabago sa isang aso sa pamamagitan ng pagpapalahi. Kahit gaano pa karaming pagpapalahi ang gawin ng isang may-ari ng aso, ang kanyang aso ay mananatiling aso.  Ang isang aso ay hindi kailanman magiging isang pusa sa pamamagitan ng breeding!

Hindi kayang gawin ng mga mutasyon ang sinasabi ng mga naniniwala sa ebolusyon na kaya nitong gawin.  Mababago ng mutasyon ang mga umiiral na genes at sa gayun nababago ang impormasyon ng DNA, subalit ang mutation ay hindi maaaring makapagdagdag ng impormasyon sa DNA.  Halimbawa, ang mutation ay maaaring maging dahilan upang ang isang baka ay isilang na may isang dagdag na paa, subalit hindi nito maaaring gawin na ang baka ay magkaroon ng shell ng pagong. Ang baka ay hindi nagtataglay ng materyal sa kanyang genes upang makalikha ng shell ng pagong. May mga limitasyon kung hanggang saan maaaring magbago ang isang organismo.

Ang mga naniniwala sa paglikha ay umaasa sa limitasyon sa pagbabago sa iba’t-ibang klase ng organismo. Ang pag-oobserba sa buhay sa ating kapaligiran ay naghahayag na mayroong limitasyon sa pagbabago.

Ang mga naniniwala sa ebolusyon ay umaasang makakita ng ebidensiya ng pagbabago mula sa isang pangunahing klase ng organismo patungo sa iba pa. Subali’t wala ang ebidensiyang inaasahan ng mga naniniwala sa ebolusyon! 

Upang bigyan ng panahon ang mga hayop na magbagong-anyo ayon sa pagkakataon, ang mga naniniwala sa ebolusyon ay nagsasabi na ang mundo ay bilyong taon na. Nakita na natin na imposible ang ebolusyon kahit pa ang mundo ay maging bilyong taon na ang edad.  Subali’t maraming dahilan upang paniwalaan na ang mundo ay bata pa. Siyamnapung porsiyento ng mga paraan na ginamit upang alamin ang edad ng mundo ay naghahayag na bata pa ang mundo.  Narito ang ilang halimbawa na nagpapakita na ang mundo ay hindi maaaring bilyong taon na ang edad. 

Ang Kaliwanagan ng Araw

Sa pagdaraan ng panahon, ang araw ay unti-unting nagiging mas maliwanag.  Ang araw ay binibigyang lakas ng nuclear reactions.  Dahil dito, the core ng araw ay unti-unting lumiliit sa pagdaan ng panahon, na nagiging dahilan upang mas madalas mangyari ang nuclear reaction. Ang ibig sabihin nito, sa pagdaan ng panahon, ang araw ay dapat maging mas maliwanag kaysa sa nakalipas na panahon.

Ito ay isang suliranin para sa isang naniniwala sa ebolusyon na naniniwala na ang buhay sa mundo ay nag-evolve sa loob ng bilyong taon. Kung ang araw ay nagiging mas maliwanag sa pagdaan ng panahon, ang araw ay dapat mas mahina ang liwanag sa nakalipas na panahon.  Ang mga naniniwala sa ebolusyon ay naniniwala na ang buhay ay lumitaw sa mundo mga 3.8 na bilyong taon na ang nakaraan.  Ang araw ay dapat mas malamig ng 25% noon, na magiging dahilan upang ang mundo ay magkaroon ng average na temperature na mas mababa pa sa freezing o pagyeyelo.  Kung bilyong taon na ang nakalilipas, ang mundo ay sobrang lamig upang magkaroon ng buhay.

Malambot na Tissue sa Buto ng Dinosaur

Taong 2005, natagpuan ni Dr. Mary Schweitzer ang red blood cells at hemoglobin sa buto ng dinosaur sa Montana.  Ito ay lumikha ng suliranin para sa teoriya ng ebolusyon.  Ayon sa siyensiya, ang malambot na tissue ay hindi maaaring tumagal nang higit sa ilang libong taon. Tiyak na hindi ito tatagal nang 65 bilyong taon kung kailan sinasabi ng mga naniniwala sa ebolusyon na namuhay ang huling mga dinosaur.

Ang Dami ng Asin sa Dagat

Ang asin ay tumatapon sa dagat nang mas mabilis kaysa sa pag-alis nito.  Hindi ganoon kaalat ang dagat upang sabihing ito’y nangyayari na sa loob ng bilyong taon. Ang mundo ay hindi maaaring bilyong taon na ang edad batay sa dami ng asin sa dagat.

Mga Tanong sa Pagbabalik-Aral

(3) Ayon sa batas ng  __________________, mayroong nakatakdang dami ng magagamit na matter at enerhiya sa daigdig. Ang enerhiyang ito ay unti-unting nawawalan ng gamit.

(4) Ayon sa teoriya ng ebolusyon, anong klaseng fossils ang dapat nating nakita?

(5) Ano ang inaasahan ng kuwento tungkol sa paglikha ayon sa Biblia tungkol sa genetic change?

(6) Magbigay ng tatlong halimbawa ng ebidensiya para sa medyo bata pang mundo.

May mga tanong na nahihirapang sagutin ng mga naniniwala sa abolusyon, dahil ang ebolusyon ay hindi sapat na paliwanag sa katotohanan.  Kung makikipag-usap ka sa isang taong tumatanggap sa ebolusyon, ang mga tanong na ito ay maaaring makatulong upang sila’y mag-isip tungkol sa kanilang pinaniniwalaan at tanungin ang kanilang mga paniniwala.

1. Paano nagkaroon ng mga emosyon tulad ng pag-ibig?
2. Paano nag-evolve ang mga mas mataas na pag-iisip?
3. Paano nag-evolve ang proseso ng photosynthesis?
4. Alin ang unang nag-evolve, ang mga halaman o ang mga insektong naninirahan at nag-pollinate sa mga halaman?
5. Maaari ka bang magbigay ng isang halimbawa ng mutation na nagdagdag ng isang bagong genetic information sa isang organismo?
6. Paano mo ipaliliwanag ang pasimula ng unang buhay na cell mula sa isang bagay na walang buhay?
7. May mga naniniwala sa ebolusyon na dumarating sa punto na napagtatanto nila na ang buhay ay hindi maaaring magmula sa walang-buhay sa planetang ito. Bakit nila sinasabi na ang buhay ay inilipat mula sa ibang planeta—kahit alam nila na inililipat lamang nila ang suliranin sa ibang panig ng daigdig?
8. Kung naniniwala ka na ang bagay/enerhiya ay umiiral na mula pa sa simula, paano mo haharapin ang mga Batas ng Thermodynamics, na nagsasabing mayroong nakatakdang dami ng enerhiya sa sanlibutan, subali’t ang enerhiyang ito ay unti unting nagiging hindi magagamit?  Hindi kaya ang sanlibutan ay maaaring nawasak na ngayon?
9. Bakit mo ipinipilit na ang mundo ay napakatanda na, samantalang 90% ng mga paraang ginagamit upang bigyang edad ang mundo ay nagsasabing ito ay medyo bata pa?
10. Natitiyak mo ba na ang iyong mga sagot ay makatwiran, tumpak at maaaring mangyari ayon sa siyensiya, o mayroon kang bulag na pananampalataya sa teoriya ng ebolusyon?

Sa araling ito, nakita natin na ang ebolusyon ay hindi tugma sa mga katotohanan ng siyensiya.  Ang mga inaasahan ng mga naniniwala sa ebolusyon ay hindi suportado ng mga ebidensiya sa ating mundo.  Inaasahan nila na makakita ng ebidensiya na ang buhay ay maaaring magmula sa walang-buhay; inaasahan nila ang oras at pagkakataon upang magkaroon ng kakayahang lumikha ng complexity; inaasahan nila ang mga mutasyon upang ipaliwanag ang ebolusyon mula sa single-celled organism hanggang maging tao; at inaaasahan nilang makatagpo ng mga transitional forms sa pagitan ng mga pangunahing uri ng halaman at mga hayop.  Gayunman ang kanilang mga inaaasahan ay hindi natupad.

Sinasalungat ng mga naniniwala sa ebolusyon ang mga batas ng termodinamiks; sinasalungat nila ang mga batas ng genetic; sinasalungat nila ang mga record ng fossil; at sinasalungat nila ang ebidensiya ng isang batang mundo. Wala silang kakayahang sagutin ang mahihirap na tanong tungkol sa kanilang teoriya dahil ang kanilang teoriya ay hindi totoo.

Ang mga hindi naniniwala sa Dios at naniniwala sa ebolusyon ay tila walang kaugnayan sa katotohanan, dahil ipinipilit nila ang kanilang paniniwala sa kabila ng lahat ng ebidensiya na salungat dito. Ang mga naniniwala na ginamit ng Dios ang ebolusyon ay nagkompromiso na sa mga teoriya ng tao tungkol sa edad ng mundo at ebolusyon, samantalang hindi pinapansin ang mga malinaw na katuruan ng Biblia.

Ang ebidensiya mula sa mundo sa ating paligid ay malinaw na sumusuporta sa paniniwala sa Dios at sa paglikha sa halip na sa ebolusyon. Ang mga inaasahan ng mga naniniwala sa paglikha ay sinusuportahan ng mga pagsasaliksik na siyentipiko. Napagtanto ng mga Kristiyano na ang buhay ay dapat magmula sa buhay; at sa wakas ang ating pisikal na buhay at espirituwal na buhay ay nagmumula sa Isang siya ang Daan, ang Katotohanan, at ang Buhay.  Napagtanto natin na hindi tayo maaaring umiral sa pamamagitan lamang ng pagkakataon.

Naniniwala tayo sa Master Designer. Tinatanggap natin ang mga batas ng thermodynamics at ang mga prinsipyo ng genetics. Hindi ito sumasalungat sa ating mga paniniwala. Ang fossil record ay tumutugma sa ating paniniwala na ang Dios ang lumikha ng lahat ng bagay ayon sa kanya-kanyang uri. Naniniwala tayo na ang Biblia ay nagtuturo na ang mundo ay bata pa, kaya’t ang ebidensiya para sa batang mundo ay hindi nakakagulo sa atin. Ang Dios at ang siyensiya ay kapwa sumusuporta sa mga naniniwala sa paglikha! May paniniwala tayo sa kuwento ng paglikha dahil may pananampalataya tayo sa Manlilikha.

Pakinggan ang patotoo ng isang sanay na siyentipiko na humarap sa ebidensiya at naging isang matapat sa paniniwala sa paglikha at pagiging Kristiyano.

[1]

Si Dr. Richard Lumsden (1938-1997) ay isang propesor ng parasitology at cell biology sa Tulane University. Nagsilbi siya bilang dean ng graduate school at naglathala ng daan-daang sulatin ayon sa siyensiya. Siya ay sinanay sa ebolusyon ayon kay Darwin. Siyensiya ang kanyang relihiyon. Naniwala si Dr. Lumsden na ang ebolusyon ay isang nakatatag na prinsipyo ng siyensiya, at madalas niyang pinagtatawanan ang mga paniniwalang Kristiyano.

Isang araw, may isang mag-aaral na pumunta sa kanyang opisina upang magtanong tungkol sa leksiyon sa araw na iyon tungkol sa ebolusyon.  Hindi nakipagtalo ang mag-aaral sa alinman sa kanyang mga itinuro.  Sa halip, nagtanong ito ng sunod-sunod:

• Paano nagsimula ang buhay?
• Hindi ba napaka-complex ng DNA upang mabuo sa pamamagitan lamang ng    pagkakataon?
• Bakit may mga patlang sa mga fossil record sa pagitan ng mga pangunahing uri?
• Ano ang mga nawawalang links sa pagitan ng mga unggoy at tao?

Hindi nakipagtalo ang mag-aaral na ito, nagtanong lamang siya.  Ibinigay ni Dr. Lumsden ang mga karaniwang sagot sa mga tanong tungkol sa ebolusyon. Subali’t siya’y  nagulumihanan tungkol sa pag-uusap na iyon.  Hindi siya nakahanda sa mga matapat na katanungan.  Habang siya’y sumasagot, nagsimula siyang mag-isip, “Mali ito.  Ang aking nalalaman tungkol sa biology ay salungat sa aking mga sinasabi.”

Makalipas ang ilang sandali, nagpasalamat ang mag-aaral sa kanya at umalis.  Sa panlabas, mukhang may tiwala si Dr. Lumsden; subali’t sa kanyang kalooban, siya’y nawasak.  Alam niya na mali ang mga sinabi niya sa mag-aaral. May katapatan si Dr. Lumsden upang harapin ang kanyang mga pag-aalinlangan.  Nagsimula siyang pag-aralan ang mga pangangatwiran para sa ebolusyon. Paglipas ng panahon, napagtanto niya na batay sa ebidensiyang siyentipiko, kailangan niyang tanggihan ang turo ni Darwin.  Si Dr. Lumsden ay naniwala sa paglikha.

Pagkalipas noon, hinarap ni Dr. Lumsden ang isang bagong katanungan. “Kung ang mundo ay nilikha, sino ang Lumikha?” Pagkalipas ng ilang panahon, si Lumsden ay inanyayahan ng kanyang anak na babae upang dumalo sa sambahan.  Sa nakaraang panahon, wala siyang interes sa relihiyon, subali’t ngayon nais niyang malaman kung ang Biblia ay totoo. Ang Dios ba ng Biblia ang lumikha sa mundo?

Narinig ni Dr. Lumsden ang Mabuting Balita na isinugo ng Dios ang kanyang Anak upang bayaran ang parusa sa ating mga kasalanan at upang mag-alay sa tao ng kapatawaran at buhay na walang hanggan.  Sa katapusan ng gawain, nag-anyaya ang pastor sa mga di-mananampalataya upang tanggapin si Cristo sa publiko.  Nang umagang iyon, ang isang di-naniniwala sa Dios, at naniniwala sa ebolusyon na nakakita sa ebidensiya ng paglikha ay yumuko sa kanyang Manlilikha at naging isang mananampalataya.

[1] Adapted from http://www.wayoflife.org/database/from_evolution_to_creation_lumsden.html. Richard Lumsden's photo, retrieved from https://hearourtestimonies.com/atheist-professor-richard-lumsden-phd-converts-to-christianity/ April 25, 2020.

Nang sumunod na Linggo, maagang pumunta sa parke si Jia. Excited siyang makita si Lee! Subali’t nang makita niya si Lee, alam  niya na hindi ito talagang excited. “Ano ang problema? Nagdala ka ba ng sagot sa aking tanong?” tanong ni Jia.

Sinabi ni Lee, “Nag-aral ako buong linggo, subali’t hindi ako nakakita kahit isang halimbawa ng walang-buhay na bagay na naging isang buhay na nilalang.  Nagsisimula na akong tanungin ang aking siyensiya! Marahil ang aking paniniwala sa ebolusyon ay nakabatay lamang sa paniniwala ko kay Darwin sa halip na sa siyentipikong mga patunay.  Ayaw ko iyan!”

Tumawa si Jia, “Sa palagay ko tama ka.  Naniniwala ka kay Darwin; naniniwala ako sa Manlilikha.  Sa palagay ko nagbibigay ang mundo ng saganang dahilan upang maniwala tayo sa kuwento ng paglikha sa Genesis.”

Nagliwanag ang mukha ni Lee.  “Sa gayun, maaaring wala nga akong sagot sa iyong katanungan, subalit sa palagay ko hindi ka rin nakakita ng sagot sa aking tanong! Nakakita ka ba ng kahit isang dakilang siyentipiko na naniniwala sa kuwento ng paglikha?”

Tumawa si Jia.  “Tama ka, Lee.  Hindi ako nakatagpo ng isang siyentipiko na naniwala sa paglikha.  Nakatagpo ako ng dose-dosenang dakilang siyentipiko na naniwala sa paglikha! Mas lalong pinag-aaralan ng mga siyentipiko ang ating mundo, mas lalo nilang napagtatanto na ang ebidensiya ay tumutukoy sa isang Manlilikha.  Hindi ko babanggitin ang buong listahan; subali’t tingnan mo kung may makikilala kang alinman sa mga pangalang ito, Lee.”

Nagsimula si Jia sa paglilista ng ilan sa mga dakilang siyentipiko sa kasaysayan:

• Si Copernicus, na unang kumilala na ang araw ang sentro ng sanlibutan.
• Si Galileo, na siyang itinuturing na “Ama  ng Modernong Siyensiya.”
• Si Johannes Kepler, na siyang unang nagpaliwanag ng pagkilos ng mga planeta.
• Si Sir Isaac Newton, na siyang nagformulate ng batas ng gravity.
• Si Robert Boyle, na itinuring na unang modernong chemist.
• Si Louis Pasteur, na lumikha ng unang bakuna para sa rabies at anthrax.
• Si Max Planck, na nagtatag ng modernong quantum mechanics.

“Lee,” pagwawakas ni Jia, “Kung sisiyasatin mo ang ebidensiya, makikita mo na ang pinakadakilang mga isipan sa siyensiya ay nakauunawa na ang tanging paliwanag para sa kagandahan at complexity ng ating mundo ay ang isang Dios na nagtataglay ng walang hanggang kapangyarihan at pagiging malikhain.  Mayroon tayong mabuting dahilan upang maniwala sa isang Manlilikha.”

(1) Apologetics at ang Ulo:  Sisimulan mo ang susunod na klase sa isang pagsusulit gamit ang mga tanong sa pagbabalik-aral mula sa Aralin 4. Maingat na pag-aralan ang mga tanong bilang paghahanda sa pagsusulit.

(2) Apologetics at ang Puso: Maaaring mayroon kang mga kaibigan o miyembro ng pamilya na nakumbinsi na totoo ang ebolusyon.  Bago ibahagi sa kanila ang impormasyon ng araling ito, ipanalangin na tulungan ka ng Banal na Espiritu. Hilingin sa Dios na kilusin ang kanilang puso sa katotohanan tungkol sa dakilang nilikha ng Dios.

(3) Apologetics at ang Kamay: Umisip ng isang tao na may tanong tungkol sa paglikha. Tanungin ang taong ito kung maaari mong ibahagi sa kanya ang impormasyon na natutuhan mo sa araling ito.  Kung siya ay naniniwala sa paglikha, itanong ang mga tanong mula sa huling bahagi ng leksiyong ito.  Dalhin sa klase ang isang report ng iyong pakikipag-usap sa taong ito.

(1) Ano ang ibig sabihin kapag sinabing ang ebolusyon at ang paglikha ay kapwa “pagpapahayag ayon sa pananampalataya”?

(2) Ano ang itinuturo ng batas ng biogenesis?

(3) Ayon sa batas ng __________________, mayroong nakatakdang dami ng magagamit ng matter at enerhiya sa sanlibutan.  Ang enerhiyang ito ay unti-unting nagiging hindi nagagamit.

(4) Ayon sa teoriya ng ebolusyon, anong klase ng fossils ang dapat nating matagpuan?

(5) Ano ang inihuhula ng kuwento ng paglikha mula sa Biblia tungkol sa genetic change?

(6) Magbigay ng tatlong halimbawa ng ebidensiya para sa itinuturing na bata pang mundo.

(7) Isulat ang Genesis 2:1-3.